Barokowa kolumna Rotmistrza Franciszka Łakińskiego

🐎 Barokowa Kolumna Rotmistrza Franciszka Łakińskiego w Wągrowcu

Barokowa kolumna stoi na zalesionym wzgórzu, zwanym potocznie „Laskiem Łakińskiego”, na trasie między Wągrowcem a Łaziskami (w kierunku Gniezna). Jest ona elementem zespołu, którego centralnym punktem jest niezwykły grobowiec w kształcie piramidy.

Franciszek Łakiński – Rotmistrz i Filantrop

Aby zrozumieć znaczenie kolumny, należy poznać postać, której towarzyszy. Franciszek Jerzy Łakiński (1767–1845) był:

• Bohaterem Napoleońskim: Służył jako Rotmistrz Wojsk Polskich (w 6 Pułku Ułanów Księstwa Warszawskiego) u boku Napoleona, biorąc udział m.in. w kampanii austriackiej. Został odznaczony najwyższymi orderami: Virtuti Militari oraz francuską Legią Honorową.

• Wizjonerem i Filantropem: Po powrocie osiadł w Wągrowcu, gdzie zyskał sławę jako dobroczyńca. W testamencie przeznaczył znaczne sumy na sierociniec, szpital oraz wsparcie dla ubogich.

Kontekst: Piramida Łakińskiego

Kolumna stoi obok głównego grobowca Rotmistrza – piramidy o wysokości ok. 10–11,5 metra, zbudowanej z ciosanych kamieni polnych ok. 1845 roku. Łakiński, który zaprojektował grobowiec po swoich wojażach w Egipcie, osadził go na wzgórzu, ponieważ przypominało mu pola bitewne.

Miejsce to jest sławne dzięki proroczej legendzie: Rotmistrz obsadził wzgórze sosnami, mówiąc, że Polska odzyska niepodległość, gdy drzewa przerosną piramidę. Słowa te spełniły się w 1918 roku.

Tajemnica Barokowej Kolumny

Barokowa kolumna jest starsza niż sama piramida i jest obiektem, wokół którego narosło wiele legend:

• Pochodzenie: Z zapisów testamentowych wynika, że Rotmistrz wybrał miejsce na grobowiec, ponieważ „stary murowany filar stoi” już na tym wzgórzu. Uważa się, że kolumna ma XVIII-wieczną chronologię i prawdopodobnie pierwotnie pełniła funkcję znaku granicznego między trzema miejscowościami: Wągrowcem, Łaziskami i Straszewem.

• Wygląd: Jest to murowana, smukła kolumna o barokowych kształtach. Na jej szczycie w późniejszym czasie umieszczono blaszaną sylwetkę konia, co silnie związało ją z osobą Łakińskiego.

• Legendy:

  • Koń Rotmistrza: Najbardziej popularne podanie głosi, że pod kolumną został pochowany ukończony koń Franciszka Łakińskiego, towarzysz jego bitew.

  • Powstańcy: Inne przekazy mówią, że w tym miejscu spoczywają polscy powstańcy z 1848 roku – chociaż powstanie miało miejsce już po śmierci Rotmistrza (1845), co wskazuje na późniejsze, patriotyczne nadinterpretacje funkcji kolumny.

Niezależnie od faktycznej funkcji (znak graniczny czy grób), kolumna stanowi unikatowy element krajobrazu Wielkopolski i cichego świadka jej wielkiej historii.