Dwór Borowo w gminie Czempiń – barokowa willa i zapomniane perły powiatu kościańskiego

Wielkopolska skrywa dziesiątki rezydencji ziemiańskich, które choć położone z dala od pierwszych stron przewodników, fascynują architekturą i bogatą historią. Jednym z takich miejsc, idealnych na weekendową eskapadę, jest Dwór Borowo w gminie Czempiń. Ten wyjątkowy zespół pałacowo-parkowy, łączący cechy eleganckiej barokowej willi z nowoczesną historią polskiej wielkoobszarowej hodowli roślin, to obowiązkowy punkt na turystycznej mapie powiatu kościańskiego. Odkryj sekrety ukryte w cieniu pomnikowych drzew, poznaj burzliwe dzieje dawnego majątku von Bernuthów i zaplanuj inspirujący spacer historyczny.

Informacje praktyczne

Architektura i historia Dworu Borowo w gminie Czempiń

Choć pierwsze wzmianki o samej wsi Borowo sięgają już 1308 roku, obecny kształt architektoniczny rezydencji to zasługa fundacji z początku XX wieku. Obiekt został wybudowany dla niemieckiej rodziny von Bernuthów, którzy władali tutejszym majątkiem ziemskim aż do wybuchu II wojny światowej. Ostatnim przedwojennym właścicielem dóbr, liczących w 1926 roku aż 682 hektary (wraz z prężnie działającą gorzelnią), był Otto von Bernuth.

Sam Dwór Borowo w gminie Czempiń wzniesiono na planie prostokąta, nadając mu unikalny charakter barokowej willi. Główny, piętrowy korpus budynku nakryty jest okazałym dachem czterospadowym. Wzrok przykuwają charakterystyczne, płytkie ryzality z półokrągłymi zwieńczeniami – jeden umieszczony w fasadzie frontowej, drugi w ogrodowej (ten ostatni dodatkowo poprzedza malowniczy, półokrągły taras na piętrze).

Do głównej bryły przylega długie, parterowe skrzydło boczne z mieszkalnym poddaszem, zwieńczone łamanym dachem mansardowym. Taki układ architektoniczny nadaje całości monumentalnego, a zarazem niezwykle harmonijnego wyrazu, doskonale wpisując budowlę w ramy wielkopolskiego eklektyzmu pałacowego.

Park krajobrazowy i tajemniczy obelisk nagrobkowy

Niezaprzeczalnym atutem Borowa jest otaczający rezydencję, doskonale utrzymany park krajobrazowy. Spacerując zacienionymi alejami, można podziwiać liczne drzewa pomnikowe, pamiętające jeszcze czasy XIX-wiecznych właścicieli ziemskich. Parkowy mikroklimat wzbogacają naturalne stawy, wokół których poprowadzono ścieżki spacerowe.

W bezpośrednim sąsiedztwie dworu znajduje się niezwykle cenny zabytek sztuki sepulkralnej – klasycystyczny obelisk nagrobkowy z 1794 roku. Upamiętnia on płk. Jana Stanisława Mojaczewskiego, dawnego właściciela majątku Borowo. Pomnik, mający formę ozdobnej urny z płaskorzeźbionym profilem zmarłego, został pierwotnie wzniesiony na cmentarzu w sąsiednim Czempiniu, a następnie przeniesiony i wyeksponowany w bezpiecznych granicach dworskiego parku.

Współczesne oblicze majątku – Instytut Hodowli Roślin

Odwiedzając Dwór Borowo w gminie Czempiń, warto pamiętać, że obiekt ten nie stał się opuszczoną ruiną. Po II wojnie światowej majątek przeszedł na własność Skarbu Państwa, co uchroniło go przed dewastacją.

Obecnie w zespole pałacowo-parkowym mieści się siedziba uznanej i zasłużonej dla polskiego rolnictwa instytucji – Hodowli Roślin Strzelce Sp. z o.o. Grupa IHAR (Oddział Borowo). To właśnie tutaj, w oparciu o dawne tradycje folwarczne, prowadzone są zaawansowane prace badawcze nad nowymi odmianami roślin uprawnych. Ze względu na pełnioną funkcję administracyjno-badawczą, wnętrza dworu nie są udostępnione do masowego zwiedzania, jednak sam park oraz wspaniała elewacja zewnętrzna są doskonale widoczne z publicznie dostępnych ścieżek.

Jak dojechać do Borowa i co zobaczyć w okolicy?

Miejscowość Borowo graniczy bezpośrednio z południową granicą administracyjną Czempinia i jest oddalona od jego ścisłego centrum o zaledwie 2,5 km.

• Samochodem: Jadąc drogą ekspresową S5 (Poznań–Wrocław), należy zjechać na węźle Czempiń i kierować się na Borowo drogami lokalnymi. Dojazd z Poznania zajmuje około 35 minut.

• Rowerem: Przez gminę Czempiń przebiegają liczne, dobrze oznakowane szlaki rowerowe. Do Borowa prowadzi bezpieczny asfaltowy i szutrowy trakt o płaskiej nawierzchni, idealny na rodzinną wycieczkę krajoznawczą.

• Co w okolicy? Wizytę w Borowie warto połączyć ze zwiedzaniem samego Czempinia (gdzie znajduje się barokowy pałac Szołdrskich oraz zabytkowy kościół pw. św. Szymona i Judy Apostołów na Starym Borówku z 1782 roku) oraz pobliskiego Starego Gołębina z unikalnym drewnianym kościołem.

Podsumowanie – dlaczego warto odwiedzić Dwór Borowo?

Dwór Borowo w gminie Czempiń to idealny przykład na to, jak dawne dziedzictwo ziemiańskie może płynnie współgrać ze współczesną nauką i gospodarką. Czyste, zadbane otoczenie, monumentalna architektura barokowej willi oraz unikalny, historyczny obelisk Mojaczewskiego sprawiają, że jest to jedno z najciekawszych i najbardziej fotogenicznych miejsc w okolicach Czempinia. Jeśli szukasz zacisznego miejsca na niedzielny spacer, wolnego od zgiełku masowej turystyki, Borowo zachwyci Cię swoim kameralnym klimatem i zielenią pomnikowych alei.