Wysadzony most na Gwdzie

🌉 Cichy Olbrzym nad Gwdą – Stalowy Most Kolejowy z 1914 Roku

Wielkopolska Północna i obszary historycznej Krajny skrywają wiele pamiątek po intensywnym rozwoju infrastrukturalnym czasów zaboru pruskiego. Jedną z najbardziej fascynujących, choć zapomnianych, jest potężny, stalowy most kratownicowy na nieistniejącej już linii kolejowej Jastrowie – Węgierce.

Choć jego tory dawno zniknęły, konstrukcja nadal stoi, niczym monumentalny pomnik inżynierii z początku XX wieku.

Arcydzieło Szczecińskiej Inżynierii

Most oddany do użytku wraz z otwarciem 11-kilometrowego odcinka linii 10 września 1914 roku, był kluczowym elementem nowej infrastruktury, mającej na celu aktywizację gospodarczą regionu pilskiego.

• Precyzja Techniczna: Most ma 60 metrów długości i główną rozpiętość podporową wynoszącą około 40 metrów. Wyróżnia się unikalną cechą – jest to konstrukcja kratownicowa z dolnym przęsłem parabolicznym. Takie rozwiązanie zapewniało wysoką wytrzymałość przy stosunkowo lekkiej budowie.

• Dane Konstrukcyjne: Przęsło tworzą dwa dźwigary kratownicowe o rozstawie 3,6 metra i imponującej wysokości 4,8 metra.

• Producent z Tradycją: Żeliwna tabliczka na przęśle dumnie głosi, że stalową konstrukcję wykonała renomowana szczecińska firma „J. Gollnow u. Sohn” – co potwierdza wysoką jakość i ówczesne zaawansowanie techniczne niemieckich zakładów.

Od Linii Życia do Linii Utraconej

Linia kolejowa Jastrowie – Węgierce – Wałcz (ukończona w 1914 roku) miała fundamentalne znaczenie. Wzdłuż rzeki Gwdy, dzięki kolei, rozwinął się przemysł, w tym fabryka tekstury w Tarnówce oraz budowa elektrowni wodnych.

Jednak ten monumentalny most przeżył dwie wielkie tragedie:

1. Zniszczenie Wojenne (1945): W lutym 1945 roku, podczas odwrotu wojsk niemieckich, most został uszkodzony w ramach taktyki spalonej ziemi, utrudniając w ten sposób natarcie Armii Czerwonej.

2. Rozbiórka Linii (1945): Kilka miesięcy później, linia kolejowa Jastrowie – Węgierce podzieliła los wielu linii na Ziemiach Odzyskanych. W ramach reparacji wojennych szyny i podkłady zostały rozebrane i wywiezione do Związku Radzieckiego.

Zapomniany Pomnik

Z uwagi na trudności techniczne związane z demontażem potężnego stalowego przęsła, most pozostawiono w stanie nieukończonym, opartym na zniszczonych podkładach i betonowych przyczółkach.

Dziś ten stalowy kratownicowy olbrzym jest cichym, ale niezwykle wymownym świadkiem burzliwej historii XX wieku – symbolem pruskiej efektywności, dramatu wojny oraz powojennych strat infrastrukturalnych. Stojąc nad Gwdą, opowiada historię regionu, która wykracza daleko poza sam transport.