Dwór w Myszkowie – ukryta perła szlachecka pod Szamotułami

Wielkopolska to kraina tysiąca dworów, jednak niektóre z nich skrywają historie wyjątkowo barwne i wielowątkowe. Dwór w Myszkowie, położony w malowniczej okolicy niedaleko Szamotuł, to miejsce, gdzie historia rodów Rozwarowskich, Nieżychowskich i Żółtowskich splata się z architekturą XIX-wiecznej rezydencji. Choć dziś jest własnością prywatną, jego bryła i otaczający go park wciąż świadczą o dawnej świetności wielkopolskiego ziemiaństwa. Zapraszamy do odkrycia dziejów Myszkowa – od średniowiecznych sporów o żyto, po wielką politykę II Rzeczypospolitej.

Lokalizacja i dojazd do Myszkowa

Myszkowo to niewielka, ale urokliwa wieś położona w powiecie szamotulskim, w gminie Szamotuły. Strategiczne położenie sprawia, że jest to idealny cel na weekendową wycieczkę:

• Odległość od Poznania: ok. 34 km na północny zachód.

• Odległość od Szamotuł: zaledwie 6 km na południe.

• Dojazd: Najlepiej kierować się trasą na Szamotuły, a następnie lokalnymi drogami w stronę Kaźmierza. Wieś leży w otoczeniu jezior i pól, co dodaje jej specyficznego, sielskiego charakteru.

Historia Myszkowa: Od średniowiecznych procesów po rezydencję Nieżychowskich

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1388 roku, kiedy to wieś zapisano jako Miszcowo. Jej najwcześniejsi właściciele, tacy jak Jarosław z Myszkowa, byli znani z krewkiego charakteru i licznych procesów sądowych o miedzę, gotówkę, a nawet o żyto, które pełniło wówczas funkcję waluty.

Przez wieki majątek przechodził z rąk do rąk:

1. Ród Rozwarowskich: W XVI wieku wieś była w posiadaniu rodziny Rozwarowskich (później Rostworowskich). W 1510 roku Myszkowo posiadało 6 łanów osiadłych i młyn.

2. Epoka Nieżychowskich: W połowie XVIII wieku majątek przeszedł w ręce ewangelickiej rodziny Nieżychowskich herbu Pomian. To właśnie za czasów Zygmunta Samuela Nieżychowskiego, pułkownika wojsk polskich, w 1783 roku wybudowano w Myszkowie nowy dwór.

3. Władanie Żółtowskich: W XIX wieku, po pożarze pobliskiego Kąsinowa, rodzina Żółtowskich przeniosła swoją główną siedzibę właśnie do Myszkowa, gruntownie przebudowując istniejący budynek.

Architektura i opis Dworu w Myszkowie

Obecny wygląd Dworu w Myszkowie to efekt przebudowy z połowy XIX wieku. Budowla łączy w sobie cechy klasycystyczne z późniejszymi wpływami, tworząc reprezentacyjną rezydencję wiejską.

Detale architektoniczne:

• Plan i bryła: Dwór wzniesiony na planie prostokąta, z fasadą skierowaną na południowy wschód.

• Skrzydła: Część środkowa jest parterowa, natomiast po bokach znajdują się piętrowe, lekko wysunięte skrzydła (ryzality).

• Wejście główne: Zdobi je ganek wspierający balkon, nad którym góruje wystawka z trójkątnym zwieńczeniem.

• Elewacja ogrodowa: Od strony jeziora budynek posiada obszerny taras, który niegdyś służył domownikom do wypoczynku w letnie popołudnia.

Park dworski – zielone płuca majątku

Dwór otoczony jest przez zabytkowy park o powierzchni 5,74 ha, wpisany do rejestru zabytków (nr rej.: 2371/A). Park został założony w pierwszej połowie XIX wieku i do dziś zachował swój pierwotny układ przestrzenny w kształcie trapezu.

Niegdyś do zespołu należały także rozległe sady owocowe oraz część gospodarcza (podwórze). Zachodni bok parku przylega bezpośrednio do jeziora, co czyni to założenie niezwykle malowniczym. W drzewostanie dominują rodzime gatunki drzew liściastych, tworząc zwarty kompleks zieleni.

Żółtowscy i wielka polityka

Ostatni właściciele Myszkowa, Edmund i Zbigniew Żółtowscy, byli postaciami nietuzinkowymi. Edmund przyjaźnił się z Romanem Dmowskim, a dwór w Myszkowie był miejscem spotkań elit politycznych II RP.

Po wybuchu II wojny światowej rodzina została aresztowana przez Niemców i wywieziona do Generalnej Guberni. Dzięki kontaktom udało im się wyemigrować przez Portugalię do Ameryki Południowej. Majątek po 1945 roku został przejęty przez Skarb Państwa i rozparcelowany. Dziś obiekt znajduje się w rękach prywatnych, co zapewnia mu ochronę i bieżące utrzymanie.

Informacje praktyczne dla turystów

• Stan obecny: Dwór jest własnością prywatną. Można go oglądać głównie z zewnątrz, z poziomu dróg publicznych lub ścieżek okalających park.

• Zabytki w okolicy: Będąc w Myszkowie, warto odwiedzić pobliskie Szamotuły (Zamek Górków) oraz Kaźmierz.

• Rejestr zabytków: Zespół dworski (dwór oraz park) podlega ścisłej ochronie konserwatorskiej.