Dwór Wielka Wieś – rezydencja ziemiańska z przełomu XIX i XX wieku

Lokalizacja

Dwór położony jest w miejscowości Wielka Wieś, w gminie Stęszew, powiecie poznańskim, w województwie wielkopolskim. Znajduje się w południowo-zachodniej części gminy, w sąsiedztwie miejscowości Krąplewo. W źródłach konserwatorskich bywa określany jako obiekt położony przy ulicy Krętej (obręb Krąplewo, działka nr 94/1).

Historia

Pierwsze wzmianki o majątku ziemskim w Wielkiej Wsi pochodzą z drugiej połowy XIX wieku.
Dwór wzniesiono prawdopodobnie około 1880–1900 roku, w okresie intensywnego rozwoju majątków ziemiańskich w zachodniej Wielkopolsce.
Rezydencja należała do lokalnych właścicieli niemieckich, którzy prowadzili tu folwark z zabudowaniami gospodarczymi i parkiem.

Po II wojnie światowej majątek uległ parcelacji, a sam budynek dworu przeszedł w użytkowanie państwowe. Zachował jednak czytelny układ przestrzenny i charakter dawnej siedziby ziemiańskiej.

Architektura

Dwór w Wielkiej Wsi reprezentuje eklektyczny styl z elementami neorenesansu.
Cechy charakterystyczne:

• parterowa bryła z użytkowym poddaszem,

• czterospadowy dach z lukarnami,

• ryzalit środkowy z trójkątnym szczytem,

• symetryczna elewacja z dekoracyjnym gzymsem i podziałem horyzontalnym,

• wejście poprzedzone gankiem z filarami.

Otoczenie dworu stanowił park krajobrazowy o powierzchni kilku hektarów, założony około 1880 roku. Park został wpisany do rejestru zabytków pod numerem 3204 w 1983 roku.

Układ folwarczny

W źródłach konserwatorskich wymieniane są również dawne zabudowania folwarczne:

• stodoła z końca XIX wieku,

• budynek gospodarczy (prawdopodobnie obora lub spichlerz),

• układ dróg i alei dojazdowych prowadzących do dworu.

Te elementy potwierdzają, że Wielka Wieś była samodzielnym majątkiem ziemiańskim o klasycznym układzie: dwór – park – folwark.

Współczesność

Obiekt znajduje się w stanie dobrym i zachował historyczną bryłę. Park z alejami i starodrzewem nadal jest widoczny w krajobrazie wsi.
Dwór, choć dziś nie pełni już funkcji rezydencji, stanowi cenny element dziedzictwa kulturowego gminy Stęszew i przykład XIX-wiecznej architektury dworskiej Wielkopolski.