Czerniejewo i zabytkowy Kościół św. Jana Chrzciciela – Perła Architektury Gotyckiej na Szlaku Ziemi Gnieźnieńskiej
Czerniejewo to historyczne miasto położone w malowniczym regionie pogranicza Wielkopolski, zaledwie 15 kilometrów na południowy zachód od Gniezna i 47 kilometrów na wschód od Poznania. Usytuowane nad doliną górnej Wrześnicy, otoczone bujnymi, zdrowymi lasami, miasto to stanowi niezwykły punkt na mapie turystycznej regionu. Sercem dawnego układu osadniczego jest wspaniały, gotycki kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, którego dzieje sięgają XIII wieku, kryjąc w sobie ślady potężnych rodów rycerskich, wybitnych duszpasterzy oraz narodowej historii.
Rys historyczny: Od średniowiecznych początków do fundacji rodu Górków
Dzieje parafii i samej świątyni w Czerniejewie nierozerwale wiążą się z początkami zorganizowanego osadnictwa na tych terenach.
XIII-wieczne korzenie i dawny kościół św. Idziego
-
Erygowanie parafii: Parafię w Czerniejewie erygowano około 1262 roku. Zgodnie z lokalną tradycją pierwszy, drewniany kościół pod wezwaniem św. Idziego wzniesiono w 1261 roku. Jego pierwotne posadowienie – w pobliżu dawnego pałacu – upamiętnia dziś specjalny obelisk (murowana wieżyczka z pamiątkową tablicą) znajdujący się przy ul. Gen. Lipskiego w drodze powitanej z Gniezna oraz drugi obelisk przy trasie Czerniejewo – Pawłowo.
-
Czasy Uriela Górki: Obecną, murowaną świątynię wzniesiono w stylu gotyckim około 1498 roku z inicjatywy i dzięki szczodrej fundacji biskupa poznańskiego Uriela Górki. Gotycki kościół został uroczystie konsekrowany w 1567 roku przez sufragana gnieźnieńskiego, ks. Stanisława Falęckiego.
Przebudowy, czasy radomickie i wiek XX
Z biegiem stuleci świątynia ulegała naturalnemu zużyciu. Pod koniec XVII wieku ówczesny właściciel Czerniejewa, Władysław Radomicki, przeprowadził gruntowny remont połączony z budową nowej wieży, co nieco zatarło pierwotne cechy stylowe budowli.
-
Kolejne wieki przyniosły dalsze upiększenia staraniem duszpasterzy (m.in. ks. Józefa Cieciszowskiego i ks. Wawrzyńca Budzkiego) oraz rodów ziemskich Lipskich i Koźmińskich.
-
Do monumentalnej rozbudowy doszło w latach 1901–1905 za sprawą proboszcza ks. Jana Bąka oraz przy wsparciu rodziny Skórzewskich – dobudowano wówczas dwie boczne kaplice oraz zakrystię, a wokół 1920 roku powiększono nawę boczną.
Architektura i bezcenne dziedzictwo sakralne
Kościół św. Jana Chrzciciela w Czerniejewie to klasyczny przykład orientowanej budowli gotyckiej, łączącej w sobie surowość średniowiecznego muru z późniejszymi przekształceniami architektonicznymi.
-
Bryła i układ: Murowana świątynia zachowała czytelne elementy gotyku, harmonijnie połączone z kaplicami z początku XX wieku. Wnętrze kryje bogate wyposażenie sakralne, historyczne ołtarze oraz detale rzeźbiarskie.
-
Pamiątki historyczne: Na szczególną uwagę zasługuje tablica pamiątkowa oraz otoczenie kościoła, w tym plac przykościelny, na którym wznosi się pomnik upamiętniający Onufrego Kopczyńskiego – wybitnego pijara, autora pierwszej polskiej gramatyki narodowej, który urodził się w Czerniejewie 30 listopada 1735 roku.
Długa lista duszpasterzy i proboszczów parafii
Przez ponad siedem stuleci duchową pieczę nad tutejszą wspólnotą sprawowało grono wybitnych kapłanów. Wśród najważniejszych administratorów i proboszczów parafii odnotowanych w kronikach znajdują się m.in.:
-
1284 r. – ks. Jan, kapelan Przemysława II
-
1415 r. – ks. Mikołaj
-
1488 r. – ks. Jan Roszkowski, kanonik poznański
-
1762 r. – ks. Józef Cieciszowski
-
1807 r. – ks. Wawrzyniec Budzyński
-
1883 r. – ks. Jan Bąk (inicjator wielkiej rozbudowy świątyni)
-
1934–1946 r. – ks. Teofil Kłos
-
1946–1969 r. – ks. Stanisław Dąbrowski
-
1969–1991 r. – ks. Tadeusz Piekarski
-
1991–2004 r. – ks. Władysław Dopierała
-
2004–2018 r. – ks. Adam Kapka
-
Od 2018 r. – ks. Witold Sadłowski
Informacje praktyczne, dojazd i infrastruktura turystyczna
-
Lokalizacja: Czerniejewo leży 15 km na południowy zachód od Gniezna i 47 km na wschód od Poznania, nad górną Wrześnicą (ok. 120 m n.p.m.). Okoliczne lasy i dolina rzeki zapewniają zdrowy, mikroklimatyczny charakter okolicy.
-
Dojazd i nawierzchnia: Dogodny dojazd samochodem zapewnia sieć dróg wojewódzkich i lokalnych łączących Gniezno, Wrześnię i Poznań. Drogi posiadają dobrą nawierzchnię asfaltową, a wokół centrum miasteczka i przy kościele dostępne są miejsca postojowe.
-
Dostępność: Kościół św. Jana Chrzciciela jest dostępny dla wiernych i turystów (zwiedzanie wnętrza zaleca się poza godzinami nabożeństw).
Podsumowanie: Dlaczego warto odwiedzić Czerniejewo?
Czerniejewo i jego gotycka fara to obowiązkowy punkt na mapie każdego miłośnika wielkopolskich zabytków. Połączenie głębokiej historii sięgającej czasów Piastów, architektury fundowanej przez biskupa Uriela Górkę, dziedzictwa Onufrego Kopczyńskiego oraz wspaniałego, leśnego otoczenia sprawia, że miejscowość ta zachwyca i skłania do refleksji.
Sorry, no records were found. Please adjust your search criteria and try again.
Sorry, unable to load the Maps API.



