Kościół drewniany Umień

Świadek stuleci i burzliwych losów

Ta piękna świątynia, wzniesiona w 1. połowie XVII wieku, przetrwała do naszych czasów dzięki trosce kolejnych pokoleń. Kościół był wielokrotnie odnawiany – w latach 1756, 1864, 1929, 1946 oraz 1958.

Szczególnie intensywne prace miały miejsce pod koniec XX wieku:

• W 1992 roku bryła kościoła zyskała kruchtę od frontu.

• W latach 1994–98 wymieniono stropy i szalowanie ścian, co zabezpieczyło budynek na kolejne lata.

• W 1999 roku blask odzyskały zabytkowe ołtarze.

Historia tego miejsca ma też swoje mroczne karty – w czasie II wojny światowej niemieccy okupanci zrabowali kościelne dzwony, pozbawiając wieś ich dźwięku.

Architektoniczne detale

Kościół w Umieniu to klasyczna budowla konstrukcji zrębowej, orientowana (prezbiterium skierowane na wschód). Jego bryła jest niezwykle urozmaicona:

• Prezbiterium: Jest mniejsze od nawy, zamknięte trójbocznie, z przylegającą boczną zakrystią.

• Kaplica: Z boku nawy znajduje się kaplica zbudowana na rzucie kwadratu, zwieńczona charakterystycznym blaszanym dachem namiotowym.

• Dach: Całość przykrywa dwukalenicowy dach kryty blachą, nad którym góruje kwadratowa wieżyczka na sygnaturkę.

Całość terenu otacza solidne, murowane ogrodzenie z kamienia polnego, które dodaje miejscu wiejskiego uroku.

Wnętrze pełne skarbów

Wchodząc do środka, stąpamy po drewnianej podłodze. Wnętrze przykrywa płaski strop (wspólny dla nawy i prezbiterium), na którym zachował się prawdziwy skarb – fragment XVIII-wiecznej polichromii w formie plafonu. Przedstawia on patrona świątyni, Świętego Michała Archanioła, w dynamicznej scenie walki z szatanem.

Warto zwrócić uwagę na wyposażenie:

• Ołtarze: Zarówno ołtarz główny, jak i ten w kaplicy, reprezentują styl rokokowy. Ciekawostką jest antepedium ołtarza głównego ozdobione szlacheckim herbem Korab. Dwa ołtarze boczne pochodzą z XVIII wieku.

• Chór muzyczny: Wsparty na dwóch słupkach, posiada prostą linię parapetu i zdobi go rokokowy prospekt organowy.

Dzwonnica i legenda

Obok kościoła stoi zabytkowa, drewniana dzwonnica z XVIII wieku. Zbudowana na planie kwadratu, przykryta jest blaszanym dachem czterospadowym z sześcioboczną wieżyczką.

Nie zapominajmy też o lokalnej tradycji! Miejscowi wierzą, że śluby zawarte w tym drewnianym kościółku są nierozerwalne, a pary żyją w szczęściu przez długie lata. Może to zasługa opieki św. Michała?