Wiatrak drewniany Koszuty

Wędrujący zabytek: Wiatrak koźlak w Koszutach

Wielkopolska słynie z dbałości o tradycję, a wiatrak koźlak w Koszutach (powiat średzki) jest tego doskonałym przykładem. Choć dziś nierozerwalnie kojarzy się z otoczeniem tamtejszego barokowo-klasycystycznego dworu, jego historia zaczęła się w zupełnie innym miejscu. To fascynujący dowód na to, że zabytkową architekturę drewnianą można ratować, przenosząc ją w bezpieczne i godne miejsce.

Z Pięczkowa do Muzeum Ziemi Średzkiej

Wiatrak został zbudowany w 1755 roku, co czyni go jednym ze starszych zachowanych obiektów tego typu w regionie. Przez ponad dwa stulecia służył mieszkańcom miejscowości Pięczkowo. Dopiero po 1970 roku podjęto decyzję o jego uratowaniu i relokacji. Trafił do Koszut, gdzie stał się integralną częścią parku dworskiego, w którym mieści się Muzeum Ziemi Średzkiej.

Przenosiny wiatraka były operacją skomplikowaną – wymagały rozebrania potężnej konstrukcji na części i ponownego złożenia z zachowaniem wszelkich zasad dawnego ciesielstwa. Dzięki temu „wędrujący koźlak” uniknął losu wielu innych młynów, które pozostawione bez opieki obracały się w ruinę.

Konstrukcja i symbolika

Jako typowy koźlak, wiatrak w Koszutach opiera się na solidnym dębowym „koźle”, który pozwalał na obracanie całego budynku w stronę wiatru. Charakterystyczne cechy tego obiektu to:

• Trójkondygnacyjna budowa z zachowanym wewnętrznym mechanizmem mielącym.

• Gontowe poszycie, które nadaje mu szlachetny, historyczny wygląd.

• Malownicze położenie, które sprawia, że jest jednym z najczęściej fotografowanych obiektów w tej części Wielkopolski.

Żywy skansen techniki

W przeciwieństwie do wielu zapomnianych nekropolii czy zrujnowanych budowli, wiatrak w Koszutach ma się świetnie. Jest regularnie konserwowany i udostępniany zwiedzającym. Stanowi on kluczowy element edukacyjny – przypomina o czasach, gdy rytm życia wsi wyznaczał wiatr i praca młynarza.

Wizyta w Koszutach to okazja, by zobaczyć nie tylko piękny dwór, ale i majestatyczny wiatrak, który przetrwał próbę czasu dzięki ludzkiej pasji i determinacji. To obowiązkowy punkt na trasie każdego miłośnika architektury drewnianej.